Za nami jedna z najważniejszych, a zarazem najbardziej przewidywalnych sesji Rady Miejskiej w tym roku. Prezydent Maciej Glamowski otrzymał wotum zaufania oraz absolutorium za wykonanie budżetu w 2025 roku. Głosowanie (17 za, 5 przeciw) odbyło się bez niespodzianek, choć debata nad Raportem o stanie Miasta odsłoniła potężne pęknięcia na wizerunku „dynamicznie rozwijającego się Grudziądza”. Czy kolorowa broszura z inwestycjami przykryje widmo finansowej zapaści?

Dwie strony medalu: propaganda kontra księgowość

Z mównicy płynęły słowa o historycznych dochodach samorządu, przekraczających miliard złotych, i imponujących inwestycjach. Włodarz miasta, Maciej Glamowski, chwalił się budową basenu „Delfinek”, nowymi Branżowymi Centrami Umiejętności i rozbudową infrastruktury drogowej. Przedstawiciele władz podkreślali również, że miasto spodziewa się wkrótce skokowego wzrostu dochodów z podatku od nieruchomości (rzędu 25 milionów złotych) dzięki powstającej elektrowni gazowo-parowej.

Jednak kiedy opadnie kurz po jarmarkach, festiwalach światła i miejskich eventach, z ksiąg rachunkowych wyłania się zupełnie inny obraz. Zderzenie optymistycznych wizji z twardymi danymi bywa bolesne. Ubiegły rok zamknął się deficytem rzędu niemal 78 milionów złotych. Koszty samej obsługi długu publicznego pochłonęły w 2025 roku ponad 25 milionów złotych. Gdy dołożymy do tego dramatyczną sytuację miejskich spółek i szpitala, całkowity dług publiczny ciążący na mieszkańcach kurczącego się Grudziądza szacowany jest na niewyobrażalną kwotę ponad 1,3 miliarda złotych.

::news{"type":"see-also","item":"102356"}

Warto przy tym spojrzeć za miedzę i porównać naszą sytuację z sąsiadami. Miasta takie jak Brodnica czy Chełmno również dynamicznie się rozwijają, realizując potrzebne inwestycje infrastrukturalne i społeczne. Zasadnicza różnica polega jednak na tym, że w ich budżetach pozycja dotycząca zadłużenia wynosi zero złotych. To dobitnie pokazuje, że sprawny rozwój lokalny nie musi bezwzględnie oznaczać życia na gigantycznym kredycie i drenowania kieszeni przyszłych pokoleń.

Szpitalna czarna dziura i pułapki inwestycyjne

Największym finansowym balastem w Grudziądzu pozostaje niezmiennie Regionalny Szpital Specjalistyczny. Jego zadłużenie dobiło do 631 milionów złotych, z czego ponad 200 milionów to groźne zobowiązania przeterminowane. Raport o stanie miasta pudruje tę rzeczywistość, pomijając fakt, że w minionym roku samorząd musiał wpompować 7,5 miliona złotych w spółkę Grudziądzkie Inwestycje Medyczne tylko po to, by spłacić historyczne pożyczki lecznicy. Radny Kowarowski przestrzegał przed lawinowym efektem tych problemów: – Sytuacja finansowa szpitala zaczyna się odbijać na kondycji finansowej spółek komunalnych.

Pojawiły się również ostre słowa o „pułapkach inwestycyjnych”. Wspomniana budowa „Delfinka” wywindowała koszty bieżącego utrzymania miejskiej bazy sportowej. Jak wyliczał radny Sarnowski, koszty te wystrzeliły z 12,6 mln zł w 2024 roku do 18,5 mln zł w 2025 roku. Miasto buduje nowe obiekty, na których utrzymanie zaciąga kolejne zobowiązania, a jednocześnie szerokim strumieniem dotuje sport dla dorosłych: – W latach 2024-2025 dokapitalizowano klub żużlowy GKM S.A. łączną kwotą 14,1 mln zł, a piłkarską Olimpię Grudziądz S.A. kwotą 9,6 mln zł – punktował Sarnowski.

Radny Krzysztof Kosiński z Prawa i Sprawiedliwości upominał się natomiast o zamrożony potencjał grudziądzkich solanek, uderzając w brak wizji: – Czy pan prezydent w ogóle rozważał taki projekt partnerstwa publiczno-prywatnego w zakresie rozwoju grudziądzkich solanek?. Radny sugerował wykorzystanie zewnętrznego kapitału i ciepłej wody technologicznej z elektrowni Orlenu do budowy otwartych basenów.

Fasadowy dialog i „układ zamknięty”

Sesja obnażyła ponadto głęboki kryzys lokalnej samorządności. Przeciwnicy polityki Ratusza wprost nazywają obecną sytuację „układem zamkniętym”. Pojawiają się pytania o to, jak Rada Miejska ma rzetelnie kontrolować prezydenta, skoro znaczna część głosujących radnych jest zatrudniona w miejskich spółkach (MZK, MWiO, OPEC), szkołach czy innych podległych mu jednostkach. Opozycja zwróciła również uwagę na astronomiczne koszty utrzymania rozbudowanych zarządów spółek komunalnych, obciążających kieszenie mieszkańców kwotami sięgającymi ponad milion złotych rocznie za dany podmiot.

W debacie wybrzmiał cenny i samotny głos z zewnątrz. Reprezentujący młode pokolenie grudziądzan Mateusz Orzechowski uderzył w punkt, wytykając brak spójnej strategii, która zatrzymałaby falę demograficznych wyjazdów. – Co zrobić, żeby młody człowiek chciał zostać w Grudziądzu? I co zrobić, żeby ktoś, kto wyjechał na studia (...) chciał później tutaj wrócić? – pytał retorycznie z mównicy. Zaapelował o połączenie działań z zakresu rynku pracy z innowacyjnym systemem preferencji mieszkaniowych na wzór innych rozwijających się ośrodków.

Dokąd zmierzamy?

Karawana jedzie jednak dalej, a Rada Miejska zapaliła prezydentowi zielone światło na kolejne miesiące. Główne pytanie brzmi dziś: jak długo Grudziądz, tracący rocznie około 2000 mieszkańców, utrzyma płynność budżetową przy tak olbrzymim balaście długów i rosnących kosztach administracji? W kuluarach i przestrzeni publicznej coraz częściej przewija się temat ewentualnego referendum. Być może to jedyny moment, w którym to bezpośrednio mieszkańcy – a nie uwikłani w miejskie posady radni – zadecydują o prawdziwych kosztach tego „dynamicznego rozwoju”.

A jak Wy oceniacie miniony rok w wykonaniu władz miasta? Czy czujecie realny wzrost jakości życia w Grudziądzu, czy raczej obawiacie się rychłego bankructwa? Zapraszamy do dyskusji w komentarzach.