Afera wokół GBO eskaluje. Dyrektor SP 20 odpiera zarzuty, a w SP 18 nauczyciel miał listę z PESEL-ami dzieci

Prywatne telefony na lekcjach, podejrzenia o dysponowanie danymi PESEL uczniów i pytania o granice szkolnej mobilizacji. Choć głosowanie w Grudziądzkim Budżecie Obywatelskim dobiega końca, wokół miejskiego głosowania wciąż narastają kontrowersje. Dyrekcje Szkoły Podstawowej nr 20 i Szkoły Podstawowej nr 18 potrafiły błyskawicznie i oficjalnie odnieść się do pytań redakcji grudziadz365.pl. Tymczasem Urząd Miejski w Grudziądzu wybrał ucieczkę w biurokratyczne zasieki, informując, że na odpowiedź ma 14 dni – czyli zabierze głos, gdy urny będą już dawno zamknięte.

Głosowanie w ramach Grudziądzkiego Budżetu Obywatelskiego trwa do 18 września do godziny 12:00. Szczegółowe zasady głosowania, listę 64 projektów oraz procedurę oddawania głosu przez internet opisujemy w osobnym materiale: 

::news{"type":"see-also","item":"103391"}

Zamiast święta lokalnej samorządności i oddolnej energii mieszkańców, tegoroczna edycja obnaża głębokie pęknięcia w miejskim systemie GBO. W centrum dyskusji znalazły się grudziądzkie placówki oświatowe oraz postawa urzędników odpowiedzialnych za nadzór nad całym procesem.

Dyrektorzy szkół potrafili odpisać. W Ratuszu paraliż?

Gdy do naszej redakcji zaczęły napływać niepokojące sygnały od rodziców uczniów, skierowaliśmy pytania prasowe do szkół oraz do Urzędu Miejskiego w Grudziądzu. Reakcja obu stron pokazała dwa skrajnie odmienne standardy traktowania mieszkańców i jawności życia publicznego.

Zarówno dyrektor SP 20, jak i kierownictwo SP 18 nadesłali konkretne odpowiedzi niemal z dnia na dzień. Nikt w szkołach nie zasłaniał się paraliżem pracy ani brakiem rąk do pisania.

Tymczasem grudziądzki magistrat – zatrudniający setki urzędników, dysponujący biurem prasowym, radcami prawnymi i koordynatorami GBO – przysłał pismo, w którym oświadcza, że nie odpowie przed zakończeniem głosowania, powołując się na 14-dniowy termin z ustawy o dostępie do informacji publicznej:

„Udzielenie odpowiedzi w oczekiwanym terminie (...) nie było możliwe z uwagi na konieczność realizacji bieżących zadań przez pracowników Urzędu Miejskiego w Grudziądzu. Jednocześnie wskazuję, że zostaną one Panu udzielone niezwłocznie, z poszanowaniem terminów przewidzianych ustawowo” – czytamy w odpowiedzi Ratusza.

To urzędnicza farsa i jawne lekceważenie grudziądzan. Urzędnicy powołują się na art. 13 ust. 1 ustawy, pomijając jego kluczowy fragment: informacja publiczna ma być udostępniana „bez zbędnej zwłoki”, a 14 dni to nieprzekraczalny termin maksymalny. Zasłanianie się „bieżącymi zadaniami” w chwili, gdy mieszkańcy pytają o bezpieczeństwo danych osobowych dzieci i przejrzystość podziału milionów złotych z miejskiej kasy, to klasyczna gra na przeczekanie. Ratusz łaskawie odpowie mieszkańcom wtedy, gdy głosy zostaną już zliczone, a pieniądze rozdysponowane.

Czego boją się miejscy decydenci? Dlaczego koordynatorzy budżetu nie potrafią w trzech zdaniach zapewnić opinii publicznej o legalności procedur?

SP 18 stanowczo dementuje: „Nauczyciel nie miał listy z PESEL-ami”

Najcięższe zarzuty, jakie trafiły do redakcji grudziadz365.pl, dotyczyły Szkoły Podstawowej nr 18 przy ul. Dąbrówki. Rodzice alarmowali, że podczas zajęć dzieci miały głosować na telefonach komórkowych, a nauczyciel rzekomo dysponował wykazem uczniów z ich numerami PESEL.

W imieniu dyrekcji placówki oficjalną odpowiedź przekazała sekretarz szkoły, Monika Umińska. Władze SP 18 kategorycznie zaprzeczają wszystkim zarzutom o naruszenie procedur:

• Brak list i danych wrażliwych: Nauczyciel nie dysponował listą uczniów. W szkole nie wygenerowano ani nie udostępniono żadnego zestawienia z numerami PESEL, w związku z czym nie było podstaw do interwencji Inspektora Ochrony Danych.
• Pełna dobrowolność: Uczniowie zostali poinformowani o trwającym głosowaniu, poznali założenia GBO i zasady oddawania głosu, jednak decyzję o ewentualnym udziale podejmowali indywidualnie.
• Brak agitacji: Uczniowie nie byli instruowani, by poprzeć jakikolwiek konkretny projekt. Mieli pełną dowolność wyboru, a ci, którzy nie chcieli brać udziału w głosowaniu, mogli zrezygnować bez żadnych konsekwencji.

SP 20: Wyjątek od statutu i edukacja obywatelska

Równie szybko do wątpliwości rodziców odniósł się dyrektor Szkoły Podstawowej nr 20 na osiedlu Rządz, Marek Bergmann. W tej placówce rodzic zarzucał, że dzieci przyniosły telefony na informatykę, by zagłosować na z góry narzucony projekt ogólnomiejski dotyczący siłowni zewnętrznej.

Dyrektor Bergmann w nadesłanym oświadczeniu wyjaśnił, że użycie telefonów na lekcji było wyjątkiem od statutowego zakazu i służyło realizacji podstawy programowej z informatyki (wyszukiwanie informacji, weryfikacja źródeł, obsługa e-usług) oraz celów wychowawczych.

– Zgodnie ze statutem szkoły uczniowie przechowują telefony komórkowe w indywidualnych szafkach, a tylko w ściśle określonych sytuacjach mogą z nich korzystać na lekcjach. Nauczyciele informatyki zwrócili się z prośbą, żeby uczniowie wyjątkowo na tę lekcję przynieśli telefony, dodając informację, że każdy mieszkaniec może zagłosować na: 2 zadania ogólnomiejskie, 2 zadania ogólnomiejskie miękkie i 2 zadania okręgowe. Udział uczniów w głosowaniu był całkowicie dobrowolny. Uczeń, który nie chciał brać udziału w głosowaniu, w żaden sposób nie był do tego zobowiązany i jego decyzja była respektowana przez nauczycieli – zapewnia dyrektor Bergmann.

Szkoła zapewniła, że uczniom przedstawiono pełną listę zadań, nikt nie narzucał im wyboru, żaden ze zgłoszonych projektów nie dotyczył bezpośrednio SP 20, a udział w internetowym głosowaniu był całkowicie dobrowolny.

Budżet mieszkańców czy plebiscyt machin? Cień afery z DPS

Nawet jeśli dyrektorzy szkół odpierają zarzuty i formalnie zapewniają o dobrowolności, sam fakt angażowania uczniów podczas lekcji w miejski plebiscyt inwestycyjny pokazuje, jak bardzo Grudziądzki Budżet Obywatelski odszedł od swoich korzeni. Projekty osiedlowe, zgłaszane przez zwykłych grudziądzan bez zaplecza instytucjonalnego, nie mają szans w starciu z placówkami, które mogą zorganizować setki głosów w pracowniach komputerowych.

Do tego dochodzi jawne upolitycznienie budżetu. W mediach społecznościowych i na ulicach miasta radni miejscy bez zażenowania firmują projekty GBO swoimi nazwiskami, wizerunkami i komitetami, robiąc sobie darmową kampanię promocyjną za miejskie środki.

Grudziądzanie mają pełne prawo pytać o szczelność systemu. Wszyscy pamiętają ujawnioną przez grudziadz365.pl aferę z 2022 roku. Wówczas projekt „Kącik seniora” (97 tys. zł) wygrał dzięki bezprawnemu wykorzystaniu bazy 130 numerów PESEL pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej przy ul. Nadgórnej. Ówczesny skandal udowodnił, że system teleinformatyczny Grudziądza jest ślepy na to, kto fizycznie klika w klawiaturę.

Zamiast rozwiać wątpliwości i pokazać mieszkańcom, jak Ratusz zabezpiecza proces wyborczy w 2026 roku, urzędnicy wolą milczeć. Do tematu wrócimy – bez względu na to, czy magistrat zdecyduje się przerwać milczenie, czy poczeka na bezpieczny moment po ogłoszeniu wyników.

Widzicie nieprawidłowości? Czekamy na Wasze sygnały!

Czy w Waszych szkołach, instytucjach, spółkach miejskich lub zakładach pracy dochodzi do nacisków, zorganizowanego zbierania numerów telefonów czy naruszania zasad fair play w GBO?

Napiszcie do nas na adres redakcji: [email protected] lub za pośrednictwem wiadomości na profilu Facebook grudziadz365.pl. Zapewniamy pełną anonimowość.