Wokół ochrony grudziądzkich obiektów miejskich gęstnieje atmosfera skandalu. Redakcja Grudziądz365.pl przeanalizowała dokumenty z poprzedniego przetargu, dane finansowe Grupy WENA oraz oficjalne odpowiedzi Prezydenta Grudziądza na interpelację radnego Romana Sarnowskiego. Wnioski są porażające: twarde dane matematyczne i kadrowe całkowicie rozmijają się z wymogami umowy wartej blisko 10 milionów złotych! Jak to możliwe, że firma zatrudniająca średnio 26,5 osoby na etacie, jest w stanie zabezpieczyć fizycznie 9,5 tysiąca roboczogodzin miesięcznie, skoro umowa kategorycznie wymagała zatrudnienia na pełen etat i zakazywała pracy osób niepełnosprawnych?

::addons{"type":"only-with-us", "color":"black"}

Zgromadzone przez naszą redakcję dokumenty obnażają systemowy brak nadzoru nad wydatkowaniem publicznych pieniędzy. To, co na papierze wyglądało na rygorystyczny przetarg, w rzeczywistości okazuje się umową, której nikt ze strony Miasta nie weryfikował w sposób rzetelny.

Matematyka przetargowa: Zderzenie z rzeczywistością

Zacznijmy od twardych liczb, które wynikają wprost z dokumentacji przetargowej z 2024 roku (umowa nr 99/24/ORA). Aby zabezpieczyć ochronę fizyczną wszystkich miejskich obiektów zgodnie z wytycznymi, pracownicy muszą fizycznie przepracować około 9 500 godzin miesięcznie.

W specyfikacji tamtego przetargu zawarto dwa bezwzględne warunki:

Wszyscy pracownicy na posterunkach muszą być zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Obowiązuje całkowity zakaz zatrudniania osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności.

Jak wyglądają te wymogi w zderzeniu z kodeksem pracy? Przyjmując średnio 160-168 godzin pracy miesięcznie na jeden etat (a realnie ok. 140-150 godzin, uwzględniając urlopy wypoczynkowe i specyfikę pracy zmianowej), do zrealizowania 9,5 tys. godzin potrzeba od 55 do nawet 65 pracowników na pełnym etacie.

Warto podkreślić, że to wyliczenie "laboratoryjne", zakładające, że przez cały rok nikt nie choruje i nie idzie na zwolnienie lekarskie. Zapewnienie ciągłości takiej usługi już przy 60 osobach jest sporym wyzwaniem logistycznym.

A jak wygląda rzeczywistość?

Zgodnie z oficjalnymi danymi z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), średnioroczne zatrudnienie w spółce Grupa WENA wynosi zaledwie 26,5 etatu!

To matematyczna przepaść. Przy wymaganych minimum 55-65 etatach, dysponowanie zaledwie 26,5 etatami absolutnie nie pozwala na realizację tej umowy zgodnie z narzuconymi przez miasto warunkami. Gdzie podziało się brakujące 30-40 etatów?

Możliwe scenariusze (każdy z nich oznacza złamanie umowy lub prawa):

Jeśli dane z KRS odzwierciedlają stan faktyczny, istnieją cztery wytłumaczenia tej sytuacji:

• Pracownicy wyrabiają gigantyczne nadgodziny, drastycznie przekraczając dopuszczalne normy czasu pracy.
• Duża część personelu pracuje na umowach cywilnoprawnych (tzw. "śmieciówkach"), co stanowi bezpośrednie złamanie warunków przetargu.
• Praca wykonywana jest "poza ewidencją" (w szarej strefie).
• Usługa po prostu nie jest realizowana w pełnym wymiarze, za który miasto płaci miliony.

Dofinansowania z PFRON pomimo zakazu w specyfikacji?

Liczba 26,5 etatu rodzi jeszcze jedno poważne pytanie. Spółka Grupa WENA, według dostępnych danych, pobiera dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w wysokości około 33–34 tys. zł miesięcznie.

Wysokość tej dotacji wprost koresponduje z liczbą wykazanych w KRS etatów. To silnie sugeruje, że oficjalnie zatrudnieni na umowę o pracę pracownicy to w dużej mierze osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Przypomnijmy: specyfikacja przetargowa bezwzględnie zakazywała kierowania do ochrony obiektów miejskich osób niepełnosprawnych! Jeśli osoby dotowane z PFRON pilnują miejskich budynków, to umowa została złamana.

Przepis na ustawienie przetargu: Wyciąć uczciwą konkurencję

Dlaczego Ratusz wpisał do specyfikacji tak ostre wymogi, skoro nie zamierzał ich sprawdzać? Odpowiedź, która nasuwa się po analizie faktów, jest brutalna: te zapisy mogły służyć wyłącznie po to, aby wyeliminować konkurencję.

Mechanizm jest bezlitosny w swojej prostocie. Respektowanie tak rygorystycznych zapisów specyfikacji (tylko etaty, brak dotacji) ustawia koszty obsługi kontraktu na bardzo wysokim poziomie. Uczciwa firma, kalkulując ofertę zgodnie z prawem, proponuje realną, rynkową cenę – i przegrywa przetarg.

Zwycięża ten, kto ma pewność (lub nieformalną gwarancję), że Miasto nigdy tych wymogów nie zweryfikuje. Mając świadomość, że nikt nie sprawdzi umów o pracę ani orzeczeń o niepełnosprawności, można w przetargu zaoferować rażąco niższą cenę, wygrać kontrakt, a następnie realizować go tanim kosztem, zgarniając gigantyczną marżę. I jak pokazują dokumenty – tak właśnie się stało.

Ratusz "udaje, że nie widzi" i zadowala się zanonimizowanymi kartkami

Dowody na ten brak nadzoru są miażdżące. Z odpowiedzi udzielonej radnemu Romanowi Sarnowskiemu przez Prezydenta Grudziądza wynika wprost:

"W trakcie realizacji ww. umowy Zamawiający wprost nie przeprowadzał kontroli w zakresie spełnienia obowiązku zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o pracę".

Urzędnicy obudzili się dopiero po interwencji... Naczelnika Urzędu Skarbowego! To skarbówka musiała zasygnalizować miastu potencjalne nieprawidłowości.

Reakcja Ratusza na pismo z urzędu była jednak czysto fasadowa. Zamiast zażądać twardych dowodów (np. imiennych raportów ZUS), miasto zadowoliło się zanonimizowanymi kopiami umów. Pełnomocnik firmy zamazał dane, uniemożliwiając weryfikację. Nie da się policzyć, ile było umów, ani sprawdzić, czy nie dublowały się one z listami PFRON. Ratusz po prostu przyjął to na słowo.

Zaginiona "Księga Ochrony"

Kluczowym dowodem byłaby tzw. Księga realizacji ochrony. Obowiązek jej prowadzenia wynika z rozporządzenia z 1998 roku. To w niej odnotowuje się, kto, kiedy i gdzie pełnił dyżur. Zestawienie wpisów z Księgi z danymi z ZUS błyskawicznie obnażyłoby prawdę.

Tymczasem Prezydent Grudziądza przyznaje radnemu, że firma takiej Księgi po prostu nie prowadzi! Brak tego dokumentu uniemożliwia kontrolę i powinien być podstawą do natychmiastowego nałożenia kar lub zerwania kontraktu.

Czas na prokuraturę i CBA

Mamy do czynienia z sytuacją bez precedensu. Zgromadzone informacje wskazują nie tylko na łamanie zapisów umowy, ale na wyrafinowany mechanizm obchodzenia prawa zamówień publicznych, który pozwala na wyprowadzanie publicznych pieniędzy pod płaszczykiem fikcyjnych wymogów.

Jak informowaliśmy, zawiadomienie w tej sprawie trafiło już do Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W obliczu nowych faktów ujawnionych przez radnego Sarnowskiego, natychmiastowe wejście służb do Ratusza i zabezpieczenie dokumentacji wydaje się jedynym sposobem na przerwanie tego procederu.

::addons{"type":"only-with-us", "color":"black"}

Co myślicie o takiej strategii na wygrywanie przetargów w Grudziądzu? Czekamy na Wasze komentarze!