Częściowe zaćmienie Księżyca już w piątek nad ranem. Gdzie w Grudziądzu warto spojrzeć w niebo?

W piątkowy poranek, 28 sierpnia, na niebie dojdzie do widowiskowego zjawiska astronomicznego – częściowego zaćmienia Księżyca. Choć maksimum nie będzie u nas widoczne, mieszkańcy Grudziądza zyskają blisko półtorej godziny na podziwianie tarczy powoli wchodzącej w cień Ziemi. Sprawdź, o której wstać i skąd najlepiej obserwować to zjawisko.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Zaćmienie Księżyca następuje w momencie, gdy Ziemia znajdzie się bezpośrednio między Słońcem a Srebrnym Globem, rzucając swój cień na jego powierzchnię. W zależności od wzajemnego ułożenia ciał niebieskich wyróżnia się zaćmienia półcieniowe, częściowe oraz całkowite. Tym razem będziemy świadkami zaćmienia częściowego – w główny, najciemniejszy cień naszej planety zanurzy się fragment księżycowej tarczy.

Harmonogram zjawiska – kiedy patrzeć w niebo?

Przebieg zaćmienia w piątkowy poranek rozkłada się następująco:

• ok. 4:30 – początek fazy częściowej (widoczne stopniowe wchodzenie Księżyca w cień Ziemi),
• ok. 5:00 – cień Ziemi przysłoni już niemal połowę tarczy Księżyca,
• ok. 5:55 – zachód Księżyca w Grudziądzu (koniec możliwości obserwacji),
• ok. 6:12 – faza maksymalna (niewidoczna z terenu Polski, ponieważ Księżyc znajdzie się już pod horyzontem).

Warunki do obserwacji będą korzystniejsze w zachodniej części kraju, gdzie nasz naturalny satelita zachodzi nieco później. Podczas gdy w Warszawie Księżyc zniknie za horyzontem już około 5:45, w Grudziądzu obserwacje potrwają do około 5:55. Daje to lokalnym obserwatorom niemal 90 minut na śledzenie spektaklu.

Transmisja na żywo na grudziadz365.pl i astro365.pl

Dla wszystkich, którzy nie będą mogli wybrać się w teren lub zechcą śledzić zjawisko w wysokiej rozdzielczości z komentarzem astronomicznym, przygotowaliśmy specjalną relację.

Wspólnie z portalem astro365.pl przeprowadzimy bezpośrednią transmisję wideo z przebiegu częściowego zaćmienia Księżyca. Przekaz na żywo z teleskopów wystartuje w piątek przed godziną 4:30 na łamach naszego portalu oraz w kanałach społecznościowych.

Najlepsze punkty obserwacyjne w Grudziądzu

Kluczowym warunkiem udanych obserwacji jest znalezienie miejsca z całkowicie odsłoniętym horyzontem w kierunku zachodnim i południowo-zachodnim. W miarę upływu minut Księżyc będzie znajdował się coraz niżej nad ziemią.

W Grudziądzu idealnie sprawdzą się punkty widokowe wzdłuż skarpy wiślanej:

• Góra Zamkowa z wieżą Klimek – naturalne wyniesienie z doskonałą panoramą na zachód,
• Błonia Nadwiślańskie – szeroka, otwarta przestrzeń bez przeszkód w postaci wysokiej zabudowy,
• Taras widokowy przy Bramie Wodnej i nadwiślańskie mury obronne.

Jak bezpiecznie obserwować zjawisko?

W przeciwieństwie do zaćmienia Słońca, zaćmienie Księżyca jest w pełni bezpieczne dla wzroku i nie wymaga żadnych specjalistycznych filtrów ani okularów ochronnych.

Zjawisko jest doskonale widoczne gołym okiem, jednak zabranie ze sobą zwykłej lornetki lub małego teleskopu pozwoli dostrzec szczegóły formacji księżycowych oraz dynamicznie przesuwającą się granicę cienia Ziemi.

Dlaczego Księżyc zmienia barwę na czerwoną?

Podczas zaćmienia tarcza Księżyca może przybrać miedziany, rdzawo-czerwony odcień. Zjawisko to tłumaczy Polska Agencja Kosmiczna (POLSA):

„Ziemia blokuje bezpośrednie światło słoneczne, dlatego Księżyc powinien teoretycznie całkowicie zniknąć, jednak atmosfera naszej planety »wygina« ten prosty scenariusz. Część promieni słonecznych przechodzi przez atmosferę Ziemi, zostaje w niej rozproszona i załamana, a następnie trafia w obszar cienia i delikatnie oświetla powierzchnię Księżyca. NASA opisuje atmosferę Ziemi jako swego rodzaju pierścieniową soczewkę, która załamuje światło w kierunku ziemskiego cienia”.

Odpowiada za to rozpraszanie Rayleigha – ten sam proces fizyczny, dzięki któremu w ciągu dnia niebo jest błękitne, a podczas wschodów i zachodów Słońce przybiera intensywnie pomarańczowe i czerwone barwy. Krótkie fale światła (niebieskie i fioletowe) ulegają silnemu rozproszeniu w cząsteczkach atmosfery, natomiast fale długie (czerwone) przenikają przez nią i załamują się ku powierzchni Księżyca.

Wyzwanie dla sond kosmicznych

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Zaćmienie to nie tylko atrakcja dla miłośników astronomii, ale także trudny moment dla infrastruktury kosmicznej. Sztuczne satelity i sondy krążące wokół Księżyca czerpią energię z paneli fotowoltaicznych. W czasie, gdy Ziemia odcina dopływ promieni słonecznych, inżynierowie misji kosmicznych przełączają większość instrumentów badawczych w tryb uśpienia, aby chronić akumulatory przed całkowitym rozładowaniem.