Bydgoszcz ponownie stała się sercem pamięci o polskiej drodze do wolności. W 45. rocznicę dramatycznych wydarzeń z marca 1981 roku, hołd uczestnikom historycznego strajku oddali przedstawiciele władz państwowych, samorządowych oraz mieszkańcy regionu. W uroczystościach wzięli udział także uczniowie z Grudziądza.

Grudziądzki akcent na obchodach

Szczególnym punktem uroczystości była obecność młodzieży z naszego miasta. Uczniowie klas Oddziałów Przygotowania Wojskowego (OPW) z Liceum dla Młodzieży ATS w Grudziądzu aktywnie włączyli się w upamiętnienie rocznicy. Przyszli kadeci, w pełnym umundurowaniu, złożyli kwiaty pod obeliskiem upamiętniającym Bydgoski Marzec 1981.

Ich obecność była wyrazem szacunku młodego pokolenia grudziądzan dla odwagi i determinacji działaczy „Solidarności”. Podniosła atmosfera ceremonii sprzyjała refleksji nad wartością wolności i praw obywatelskich, o które 45 lat temu walczono właśnie w naszym regionie.

„To historia wielkiej zmiany”

Główne uroczystości odbyły się przed budynkiem Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego – w miejscu, gdzie 19 marca 1981 roku milicja brutalnie pobiła działaczy NSZZ „Solidarność” oraz rolników domagających się rejestracji swojego związku.

Wojewoda Michał Sztybel przypomniał, że dzisiejsza otwartość urzędów jest owocem tamtej walki:

– Bydgoski marzec to nie tylko historia sprzeciwu wobec przemocy. To historia zmiany, która dokonała się w Polsce. Były czasy, gdy urzędy budziły lęk. Dzisiaj są dla obywateli: otwarte i dostępne. To jeden z symboli wolności, o którą walczyli uczestnicy tamtych wydarzeń – podkreślił wojewoda.

Podczas obchodów odczytano list Prezydenta RP Karola Nawrockiego, w którym podkreślono, że Bydgoski Marzec był „wyjątkową manifestacją ducha solidarności i narodowej godności”. Głos zabrał również Jan Rulewski, bezpośredni uczestnik i ofiara wydarzeń z 1981 roku, który przypomniał, że istotą tamtego sporu było poniżenie godności przedstawicieli wielkich organizacji społecznych.

Rok 2026 Rokiem Bydgoskiego Marca

Prezydent Bydgoszczy, Rafał Bruski, ogłosił, że ze względu na okrągły jubileusz, rok 2026 został oficjalnie ustanowiony w mieście Rokiem Bydgoskiego Marca 1981. Ma to pomóc w jeszcze szerszym propagowaniu lekcji o sile wspólnoty i samorządności.

Ważnym punktem sesji Sejmiku Województwa było wręczenie odznaczeń państwowych. W imieniu Prezydenta RP aktu dekoracji dokonał dr Marek Szymaniak. Uhonorowani zostali:

• Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski: Tadeusz Antkowiak
• Złotym Krzyżem Zasługi: Jan Kryger
• Brązowym Krzyżem Zasługi: Maciej Mojzesowicz oraz Stanisław Ormiński

Poznaj historię: Wystawy w Bydgoszczy

Dla osób chcących zgłębić wiedzę o „Kryzysie Bydgoskim”, przygotowano dwie wyjątkowe ekspozycje:

Wystawa w Urzędzie Wojewódzkim (ul. Jagiellońska 3): Znajduje się w historycznej sali im. Bydgoskiego Marca 1981. Można ją zwiedzać w godzinach pracy urzędu (o ile w sali nie odbywają się aktualnie spotkania – informacje w portierni).

Wystawa plenerowa na Moście Staromiejskim: Przygotowana przez IPN ekspozycja z charakterystycznym napisem „Marzec 81”. Prezentuje archiwalne zdjęcia dokumentujące protesty rolników i dramatyczną pacyfikację budynku.

Czym był Bydgoski Marzec?

To jeden z najgorętszych momentów w historii PRL. 19 marca 1981 roku, podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej, funkcjonariusze ZOMO brutalnie usunęli z sali delegację „Solidarności” (m.in. Jana Rulewskiego, Mariusza Łabentowicza i Michała Bartoszcze). Pobicie działaczy wywołało falę oburzenia w całym kraju i doprowadziło do największego w historii Polski strajku ostrzegawczego, w którym wzięły udział miliony Polaków.