materiały partnera
Zgodnie z art. 22¹ Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Kluczowe jest tu słowo określające charakter tego związku — związek musi być bezpośredni. Nie każde powiązanie z działalnością pozbawia kredytobiorcę statusu konsumenta; istotne jest, czy czynność stanowi element prowadzenia firmy, czy też służy zaspokojeniu potrzeb prywatnych. Ocena ma charakter obiektywny i odnosi się do chwili zawarcia umowy, a nie do późniejszego sposobu wykorzystania nieruchomości.
Najczęściej sporne przypadki to kredyty na zakup mieszkania, w którym następnie zarejestrowano jednoosobową działalność gospodarczą, kredyty na dom z wydzielonym pomieszczeniem wykorzystywanym zawodowo, a także kredyty przeznaczone częściowo na cel mieszkaniowy, częściowo na spłatę zobowiązań firmowych. W takich sprawach sądy badają cel dominujący. Sam fakt zarejestrowania działalności pod adresem nieruchomości, bez faktycznego prowadzenia w niej przedsiębiorstwa, z reguły nie pozbawia kredytobiorcy statusu konsumenta. Inaczej bywa oceniana sytuacja, w której znaczna część kredytowanej powierzchni od początku służyła celom zarobkowym.
Kancelaria prowadzi sprawy bankowe dotyczące unieważnienia kredytu, w tym postępowania, w których przedmiotem sporu jest status kredytobiorcy jako konsumenta.
W sprawach spornych co do statusu istotne znaczenie ma materiał dowodowy obrazujący sytuację z chwili podpisywania umowy: wniosek kredytowy i wskazany w nim cel, oświadczenia składane bankowi, dokumenty dotyczące przeznaczenia nieruchomości, a także data rozpoczęcia działalności gospodarczej w relacji do daty zawarcia umowy. Zeznania kredytobiorcy przesłuchiwanego w charakterze strony bywają w tych sprawach kluczowe, ponieważ pozwalają odtworzyć rzeczywisty zamiar towarzyszący zaciągnięciu zobowiązania.
Utrata ochrony konsumenckiej nie zamyka drogi sądowej, ale zmienia jej podstawę. Przedsiębiorca nie może powoływać się na przepisy o klauzulach abuzywnych ani na dorobek orzeczniczy TSUE dotyczący dyrektywy 93/13/EWG. Pozostają natomiast argumenty o charakterze ogólnym: sprzeczność umowy z naturą stosunku zobowiązaniowego i zasadami współżycia społecznego, przekroczenie granic swobody umów, a także zarzut, że umowa nie określa w sposób dostateczny kwoty oddanej do dyspozycji kredytobiorcy, czego wymaga art. 69 Prawa bankowego. Skuteczność tych argumentów jest jednak niższa, a orzecznictwo mniej ugruntowane niż w sprawach konsumenckich.
Status ma również bezpośrednie przełożenie finansowe. Konsument dochodzący roszczeń wynikających z czynności bankowych korzysta z opłaty stałej ograniczonej do 1 000 zł niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Przedsiębiorca wnosi opłatę stosunkową wynoszącą 5% wartości przedmiotu sporu, co przy roszczeniu opiewającym na kilkaset tysięcy złotych oznacza kwotę rzędu kilkunastu tysięcy. Ustalenie statusu przed złożeniem pozwu ma zatem znaczenie nie tylko merytoryczne, ale i budżetowe.
Doświadczenie zdobyte w sprawach frankowych obejmuje również sprawy o nietypowej konfiguracji, w których ocena statusu kredytobiorcy wymaga szczegółowej analizy okoliczności zawarcia umowy. Aby omówić swoją sytuację, skontaktuj się z kancelarią.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
