14 dni milczenia, prawnicze uniki i atak na dziennikarzy. Jak Ratusz „wyjaśnił” aferę z GBO w szkołach

Kiedy mieszkańcy domagają się jasnych zasad i transparentności, władza odpowiada językiem paragrafów i kruczków prawnych. Sprawa zorganizowanego głosowania w grudziądzkich szkołach obnażyła cyniczną taktykę Urzędu Miejskiego. Podczas gdy dyrektorzy placówek oświatowych odpowiadali na pytania w ciągu doby, Ratusz schował się za orzecznictwem sądów, odczekał do końca głosowania, a na finał... zaatakował redakcję.

Głosowanie w ramach Grudziądzkiego Budżetu Obywatelskiego zakończyło się 18 września o godz. 12:00. Przez kilkanaście dni w mieście wrzało wokół sposobu zbierania głosów w placówkach oświatowych. Przypomnijmy: do naszej redakcji trafiały sygnały od zaniepokojonych rodziców z SP 20 (przynoszenie telefonów na informatykę, by zagłosować na projekt) oraz z SP 18 (podejrzenia o dysponowanie przez nauczyciela listami z numerami PESEL).

Pytania dotyczące tych kontrowersji wysłaliśmy do magistratu 10 i 15 września. Zamiast szybkiego rozwiania wątpliwości mieszkańców, potężny aparat urzędniczy postanowił rozegrać to czysto taktycznie.

::news{"type":"see-also","item":"103544"}

Taktyka na przeczekanie: odpowiedź, gdy jest już „po herbacie”

Harmonogram tej korespondencji to podręcznikowy przykład urzędniczego cynizmu. Aby nadać sprawie odpowiednią rangę, nasze zapytania oparliśmy nie tylko na Prawie prasowym, ale również na ustawie o dostępie do informacji publicznej (UDIP). I to Ratusz bezlitośnie wykorzystał.

Wpisanie formułki z UDIP automatycznie przeniosło nasze pytania w tryb oficjalnego wniosku administracyjnego.To dało magistratowi legalne alibi, by zastosować przepis dający do 14 dni na odpowiedź. Pismo podpisane przez wiceprezydenta Tomasza Smolarka nosi datę 22 września, a podpisem elektronicznym zostało opatrzone dopiero 24 września o godz. 15:17.

Oznacza to, że urzędnicy czekali z odpowiedzią niemal tydzień po zamknięciu urn. Mieszkańcy i rodzice w trakcie trwania głosowania nie dowiedzieli się niczego. Urzędnicy uznali, że skoro pieniądze zostały podzielone, a system zablokowany, mogą wreszcie bezpiecznie wyjść zza biurek.

Lekcja prawa i paragrafy zamiast merytoryki

Gdy już Ratusz przemówił, na trzy strony urzędowego dokumentu otrzymaliśmy głównie... wykład z prawa administracyjnego.

Kiedy redakcja grudziadz365.pl zapytała, czy procedury GBO dopuszczają głosowanie podczas lekcji, wiceprezydent Grudziądza z wyższością pouczył nas, że akty regulujące procedurę nie posługują się słowem „Regulamin”. Następnie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentując, że „informacje o obowiązującym prawie nie noszą znamion informacji publicznej”, po czym odesłał redakcję do biuletynu (BIP).

Jeszcze ciekawiej zrobiło się, gdy zapytaliśmy o etykę: gdzie według Ratusza leży granica między dopuszczalną promocją a niedopuszczalną presją instytucjonalną? Czy zaangażowanie aparatu szkolnego nie łamie zasady fair play wobec mieszkańców zgłaszających projekty osiedlowe?

Magistrat ponownie sięgnął po paragrafy. Przywołując orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wiceprezydent uznał, że pytania redakcji zmierzają do uzyskania „opinii i ocen”, które informacją publiczną nie są.

Tłumacząc to z urzędniczego na polski: władze Grudziądza oficjalnie odmawiają wyrażenia swojej opinii na temat etyki i równych szans w budżecie obywatelskim, bo prawo ich do tego nie zmusza. Nie mają odwagi cywilnej, by wprost powiedzieć mieszkańcom: „tak, popieramy wyciąganie smartfonów na lekcjach” albo „nie, to niedopuszczalne wypaczenie idei budżetu”.

„Nie ma skarg w papierach, więc nie ma sprawy”

W całym trzystronicowym elaboracie wiceprezydenta Smolarka pada tylko jeden jedyny fakt merytoryczny:

„Informuję, że w tej edycji Grudziądzkiego Budżetu Obywatelskiego, do żadnej z powołanych komisji nie wpływały jakiekolwiek zgłoszenia lub skargi, z których by wynikało, że w miejskich placówkach oświatowych odbywały się zorganizowane głosowania uczniów podczas obowiązkowych zajęć lekcyjnych”.

To klasyczna urzędnicza logika. Jeśli zdesperowany rodzic pisze do niezależnej redakcji zamiast składać urzędowy formularz skargi na biuro podawcze, to dla Ratusza problem nie istnieje. Sygnały od mieszkańców, burza w internecie i pytania dziennikarzy nie wystarczą, by magistrat z własnej woli sprawdził, co dzieje się w podległych mu jednostkach.

Najlepszą obroną jest atak

Nie mogąc obronić się faktami, wiceprezydent Smolarek postanowił zaatakować portal grudziadz365.pl. Zarzucił redakcji „manipulację mającą na celu wprowadzanie odbiorców w błąd”. Poszło o zacytowanie w poprzednim artykule wypowiedzi rzecznika prasowego, w której ten tłumaczył ucieczkę w 14-dniowy termin „koniecznością realizacji bieżących zadań przez pracowników”.

Wiceprezydent w swoim piśmie protekcjonalnie wzywa nas do „zaprzestania w przyszłości podobnych praktyk” i żąda opublikowania swojego stanowiska w całości i w niezmienionej formie.

Bardzo chętnie spełniamy to życzenie. Zgodnie z zasadą pełnej transparentności, której tak rygorystycznie domagają się urzędnicy, poniżej publikujemy kompletną odpowiedź wiceprezydenta Tomasza Smolarka.

Niech każdy mieszkaniec Grudziądza, każdy rodzic i autor każdego przegranego projektu osiedlowego sam przeczyta ten dokument. Pozostawiamy grudziądzanom ocenę, czy zasłanianie się orzecznictwem sądowym w sprawach dotyczących równych szans i dobra dzieci buduje zaufanie do magistratu, czy jest jedynie cyniczną próbą przeczekania niewygodnych pytań. My, w przeciwieństwie do urzędników, nie potrzebujemy 14 dni, żeby stawać po stronie mieszkańców.

Zobacz pełne stanowisko Urzędu Miejskiego w Grudziądzu: link