W ramach obchodów stulecia Bitwy Warszawskiej, od 28 sierpnia do 14 września na grudziądzkim Rynku będzie prezentowana wystawa plenerowa „Bitwa Warszawska - stulecie zwycięstwa. Grudziądz w dobie wojny polsko-bolszewickiej”.

Wystawa plenerowa "Bitwa Warszawska - stulecie zwycięstwa. Grudziądz w dobie wojny polsko-bolszewickiej" przedstawia 10 plansz wielkoformatowych, ilustrowanych archiwalnymi fotografiami z 1920 roku oraz reprintami artykułów prasowych z epoki. Pierwsza część złożona z 5 plansz dotyczy bezpośrednio Bitwy Warszawskiej. Plansze owe pochodzą z projektu „Niepodległa”: „Bitwa Warszawska. Stulecie Zwycięstwa” (tytułowa), „Osiemnasta decydująca bitwa w dziejach świata”, „Bitwa Warszawska”, „Ochotnicy” oraz „Traktat ryski”. Pięć kolejnych plansz zostało merytorycznie przygotowanych przez kustosza działu historii Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, Dawida Schoenwalda, projekt graficzny plansz został zaś przygotowany przez kustosza Muzeum w Grudziądzu, Emilię Markot – Borkowską.

Plansze owe dotyczą kontekstu grudziądzkiego wojny polsko – bolszewickiej. Pomimo braku działań wojennych w samym mieście, Grudziądz odgrywał strategiczną rolę jako siedziba Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”. Ponadto w różnych punktach miasta rozlokowano setki rannych żołnierzy w licznych lazaretach, mieszczących się nie tylko w szpitalach, ale także koszarach czy szkołach. Rannych sprowadzano do Grudziądza prawie z całej Polski.

Plansze grudziądzkiej części wystawy przedstawiają w zarysie historię nieznanego szerzej kontekstu wojny polsko – bolszewickiej na froncie północnym. Podzielono je tematycznie: „Grudziądz w obliczu najazdu bolszewickiego”, „Wiadomości wojskowe z frontu północnego”, „Chwała zmarłym bohaterom Polski”, „Grudziądz jako ośrodek lazaretu wojskowego” oraz „Przygotowania do obrony Grudziądza”. Na planszach znajdują się skany i zdjęcia oryginalnych dokumentów, fotografii oraz informacji prasowych z 1920 roku. Ponadto na planszy „Chwała zmarłym bohaterom Polski” umieszczono współczesne zdjęcia wykonane na wojennym cmentarzu garnizonowym, na którym pochowano zmarłych w lazaretach żołnierzy polskich. Skany i zdjęcia pochodzą z zbiorów Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie, a także Archiwum Państwowego w Bydgoszczy. Bogatym źródłem tekstowym, są także informacje zawarte w „Gazecie Grudziądzkiej” z 1920 roku (zdjęcia wykonane ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie). W wielu przypadkach źródła owe są po raz pierwszy udostępnione publiczności i były dotychczas nieznane. 

Wystawa plenerowa "Bitwa Warszawska – stulecie zwycięstwa. Grudziądz w dobie wojny polsko-bolszewickiej" przygotowana została w ramach projektu "Wygrać Polskę czyli "Cud nad Wisłą". Grudziądz w 1920 roku w dobie wojny o granice i niepodległość", który otrzymał dofinansowanie ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej”. Przygotowanie wystawy wsparte zostało z budżetu gminy-miasta Grudziądza. (UM)