Miał być sukces finansowy Ratusza, a szykuje się największa afera urzędnicza tej kadencji. Prezydent Grudziądza, w panicznym wyścigu z końcem roku, nasłał komornika na szkołę, blokując jej konta na 8 milionów złotych. Gdy zapytaliśmy o podstawę prawną, Ratusz przysłał oświadczenie, które wprawia w osłupienie prawników. Urzędnicy twierdzą, że decyzja jest wykonalna w momencie postawienia pieczątki w biurze, a nie wtedy, gdy obywatel ją otrzyma! To dowód na to, że w walce o wynik budżetu urzędnicy postanowili zagrać va banque z praworządnością.

Grudziądz, koniec grudnia 2025. W Ratuszu nerwowa atmosfera. Powód? Data 31 grudnia. To wtedy przedawniają się roszczenia o zwrot dotacji oświatowych za 2020 rok. Gra toczy się o 1,7 mln złotych plus odsetki. Jeśli miasto nie zdąży skutecznie przerwać biegu przedawnienia, pieniądze przepadną bezpowrotnie.

Co robią urzędnicy? Zamiast pilnować terminów przez ostatnie 5 lat, przypominają sobie o sprawie "za pięć dwunasta". Jak wynika z dokumentów, do których dotarliśmy – idą na skróty, stosując metody rodem z „dzikiego zachodu”.

Egzekucja "na rympał" – fakty są miażdżące

Mechanizm działania był błyskawiczny i brutalny. 16 grudnia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wydaje decyzję utrzymującą decyzję prezydenta o nakaz zwrotu środków. Zgodnie z elementarzem prawa administracyjnego (KPA), aby decyzja mogła być egzekwowana, musi zostać skutecznie doręczona stronie. Szkoła musi mieć szansę ją odebrać.

Tymczasem grudziądzki Ratusz nie czekał na zwrotne potwierdzenie odbioru. Tytuły wykonawcze zostały wystawione natychmiast, a komornik zablokował rachunki bankowe szkoły, zanim dyrekcja placówki w ogóle dowiedziała się, że SKO wydało werdykt.

– To standardy białoruskie, a nie z demokratycznego państwa prawa – komentują ostro prawnicy znający kulisy sprawy. – Wszczęcie egzekucji na podstawie niedoręczonej decyzji to rażące naruszenie procedury. To tak, jakby wsadzić kogoś do więzienia, zanim sędzia ogłosi wyrok, tylko dlatego, że prokuratorowi spieszy się na urlop.

Ratusz potwierdza: „Prawo to My”

Nasza redakcja wystąpiła do Prezydenta z pytaniami, na jakiej podstawie prawnej uruchomiono machinę egzekucyjną bez tzw. "zwrotki" (potwierdzenia odbioru). Odpowiedź, którą otrzymaliśmy z Urzędu Miejskiego, powinna trafić do prokuratury jako dowód w sprawie.

Urzędnicy w oficjalnym mailu stwierdzają:

„Określona decyzja uzyskuje cechę ostateczności z chwilą jej wydania przez organ II instancji. Z tym dniem decyzja staje się wykonalna i może być egzekwowana.”

To zdanie to prawny dynamit. Według interpretacji Ratusza, urzędnik może podpisać decyzję w zaciszu gabinetu i w tej samej sekundzie wysłać komornika, by zablokował majątek obywatela. To, czy strona postępowania w ogóle wie o tej decyzji, dla urzędników Macieja Glamowskiego nie ma znaczenia.

Eksperci są bezlitośni: ta interpretacja jest sprzeczna z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzja nie istnieje w obrocie prawnym, dopóki nie zostanie doręczona. Twierdzenie inaczej to próba zalegalizowania bezprawia.

8 milionów blokady i atak na media

To jednak nie koniec absurdu. Kwota sporna to ok. 1,7 mln zł należności głównej plus ok. 700 tys. zł odsetek. Łącznie niespełna 2,5 mln zł. Tymczasem wniosek egzekucyjny został tak skonstruowany, że na kontach szkoły zablokowano środki w wysokości... 8 milionów złotych!

Takie działanie paraliżuje placówkę. Zabezpieczenie ponad 300% wartości długu nosi znamiona tzw. egzekucji szykanującej.

Gdy zapytaliśmy Urząd o te dysproporcje, w odpowiedzi zamiast wyjaśnień otrzymaliśmy atak. Ratusz nasze pytania o gospodarowanie publicznym groszem nazwał... „nieudolnymi próbami wymuszania informacji”, grożąc, że takie działania „nie będą tolerowane”.

Szanowni Państwo Urzędnicy: pytania prasy o to, dlaczego narażacie budżet miasta na milionowe odszkodowania, to nie wymuszanie, ale społeczna kontrola władzy. A agresywny ton odpowiedzi świadczy tylko o tym, jak bardzo nerwowo jest teraz w Ratuszu.

Art. 231 KK wisi w powietrzu. Kto za to zapłaci?

Sprawa z urzędniczej przepychanki zmienia się w aferę kryminalną. Działanie organu nosi znamiona desperacji w celu uniknięcia zarzutu niegospodarności (przedawnienie należności 31 grudnia). Jednak metoda ta – łamanie procedury doręczeń – naraża urzędników na znacznie poważniejsze konsekwencje.

Prawnicy szkoły przygotowują zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 231 Kodeksu karnego (przekroczenie uprawnień). Jeśli prokuratura potwierdzi, że urzędnicy celowo pominęli etap doręczenia decyzji, by zdążyć przed końcem roku, decydentom grozi do 3 lat więzienia.

Jeszcze groźniejsze są skutki finansowe.

Sąd administracyjny z dużym prawdopodobieństwem uchyli czynności komornicze jako przedwczesne (a mail z Ratusza jest na to koronnym dowodem).

Dług ulegnie przedawnieniu, więc miasto straci 1,7 mln zł bezpowrotnie.

Szkoła będzie mogła żądać od Gminy wielomilionowego odszkodowania za bezprawne zablokowanie działalności.

Pytamy publicznie Pana Prezydenta: Czy jeśli Gmina zostanie zmuszona do wypłaty odszkodowania, pokryje je Pan z własnej kieszeni zgodnie z ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy, czy znów sięgnie Pan do kieszeni podatników?

Ratusz twierdzi, że działa „zgodnie z przepisami”. Sądy wkrótce zweryfikują tę pewność siebie. Obawiamy się jednak, że rachunek za tę lekcję prawa zapłacimy my wszyscy – mieszkańcy Grudziądza.

Do sprawy będziemy wracać. Redakcja dotarła do dokumentów z Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Kuratorium Oświaty w tej sprawie. Wnioski są szokujące. 

Pełna odpowiedź Ratusza na nasze pytania: 

W odpowiedzi na maila przesyłam poniżej stanowisko Urzędu Miejskiego w tej sprawie.

Wszystkie postawione pytania dotyczą postępowania administracyjnego i egzekucji prowadzonej w indywidualnej sprawie.

Z tych względów wszystkie informacje objęte są tajemnicą skarbową i nie podlegają ujawnieniu. Przedłożone oświadczenie (abstrahując od jego autentyczności) nie zwalnia skutecznie z zachowania tajemnicy skarbowej. Dane chronione tajemnicą skarbową mogą być udzielone tylko podmiotom wymienionym w art. 298 i art. 299 ordynacji podatkowej, a zwolnienie z zachowania tajemnicy skarbowej może nastąpić tylko przez podmioty wskazane w treści ustaw, w trybie i formie określonymi przepisami. Złamanie tajemnicy skarbowej stanowi przestępstwo. Niewyobrażalna jest sytuacja, w której organ miałby przekazywać dane dotyczące indywidualnego podatnika bezpośrednio w celu ich publikacji w mediach. Nieudolne próby wymuszania informacji od pracowników samorządowych w celu uzyskania informacji objętych tajemnicą skarbową nie będą tolerowane i nie odniosą zamierzonego skutku.

Niezależnie od niemożliwości podania szczegółów prowadzonej sprawy wskazać należy, że organ działa w ramach i na podstawie przepisów prawa. Określona decyzja uzyskuje cechę ostateczności z chwilą jej wydania przez organ II instancji. Z tym dniem decyzja staje się wykonalna i może być egzekwowana. Odmowa podjęcia korespondencji przez adresata nie blokuje możliwości wykonania decyzji. Jako że organ działa w oparciu o przepisy prawa, to wszelkie insynuacje o rzekomej odpowiedzialności karnej lub osobistej urzędników są całkowicie nieuprawnione. Organ prowadzi działania w taki sposób, aby odzyskać publiczne środki finansowe, zgodnie z przepisami proceduralnymi. Karol Piernicki Rzecznik Prasowy

redakcja portalu grudziadz365.pl odpowiada rzecznikowi: 

Szanowni Państwo,

Przyjmuję do wiadomości Państwa stanowisko, które traktuję jako oficjalne potwierdzenie stosowanej przez Urząd Miasta praktyki administracyjnej.

Jednocześnie, w związku z Państwa twierdzeniem, jakoby "decyzja staje się wykonalna i może być egzekwowana z chwilą jej wydania" (rozumianego jako podpisanie, a nie doręczenie), pragnę zwrócić uwagę na elementarne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym decyzja administracyjna nie funkcjonuje w obrocie prawnym do momentu jej skutecznego doręczenia stronie.

Państwa interpretacja, że możecie Państwo wszcząć egzekucję (zająć mienie) w momencie podpisania decyzji przez SKO, a przed jej doręczeniem stronie, stanowi dowód na celowe pomijanie art. 110 § 1 K.p.a. oraz art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (brak wymagalności obowiązku).

Państwa argument o "odmowie podjęcia korespondencji" jest w niniejszej sprawie bezprzedmiotowy, gdyż – jak wynika z dokumentów – tytuły wykonawcze wystawiono zanim upłynął termin na podjęcie korespondencji (zanim ziściła się fikcja doręczenia).

Sformułowania o "nieudolnych próbach wymuszania" naruszają dobra osobiste redakcji i zostaną poddane ocenie prawnej pod kątem art. 212 K.k. oraz art. 44 Prawa prasowego.

Publikacja materiału nastąpi z uwzględnieniem Państwa stanowiska, które de facto potwierdza zarzut prowadzenia egzekucji przed wejściem decyzji do obrotu prawnego.