Władza z nadania premiera, a ważność referendum wisi na włosku. Sąd bada sprawę Radzynia Chełmińskiego!

Jacek Wrzos – dotychczasowy zastępca odwołanego w referendum Macieja Górala – oficjalnie przejął stery w Radzyniu Chełmińskim jako pełniący obowiązki burmistrza. Decyzję podjął premier, a akt powołania wręczył Wojewoda Kujawsko-Pomorski. Choć samorząd musi funkcjonować, nad całą gminą unosi się gigantyczny znak zapytania. W Sądzie Okręgowym w Toruniu trwa proces po proteście wyborczym. Jeśli sąd uzna racje mieszkańców, wrześniowe referendum może zostać unieważnione, co doprowadziłoby do bezprecedensowego politycznego trzęsienia ziemi.

Zmiana na stanowisku włodarza to bezpośredni skutek historycznego głosowania z 20 września 2026 roku. Mieszkańcy Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński zdecydowali wówczas w referendum o odwołaniu dotychczasowego burmistrza Macieja Górala przed upływem kadencji. Wynik był miażdżący – za odwołaniem zagłosowało ponad 96 proc. biorących udział w wyborach. Po publikacji protokołu komisarza w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego, 25 września Maciej Góral formalnie stracił stanowisko.

Aby zapewnić ciągłość działania samorządu, premier wyznaczył na p.o. burmistrza dotychczasowego zastępcę, Jacka Wrzosa. Akt powołania odebrał on z rąk Wojewody Kujawsko-Pomorskiego Michała Sztybla. Na przedterminowe wybory mieszkańcy będą jednak musieli poczekać. Ich zarządzenie w ciągu 90 dni leży w rękach premiera, ale kluczowe karty rozdaje obecnie toruński sąd.

Złamano prawo dla 44 głosów? Sąd bada kulisy referendum

Wrześniowy sukces przeciwników dawnego burmistrza wcale nie musi oznaczać końca politycznej batalii. Do Sądu Okręgowego w Toruniu wpłynął oficjalny protest wyborczy, złożony przez grupę około 20 mieszkańców, których reprezentuje adwokat Sławomir Barcz. Sprawa ma gigantyczny ciężar gatunkowy, ponieważ próg ważności referendum przekroczono zaledwie o... 44 głosy (do urn poszło 1070 osób). Każdy pojedynczy głos miał tu decydujące znaczenie.

Zarzuty podniesione w proteście są niezwykle poważne. Autorzy wskazują na zakulisowe praktyki w dniu głosowania – w tym nieuprawnione przekazywanie danych o bieżącej frekwencji i wykorzystywanie ich do mobilizowania kolejnych wyborców. Takie "dociąganie" frekwencji w trakcie trwania ciszy referendalnej może stanowić surowo zabronioną agitację.

– Podniesione w proteście zarzuty mają poważny charakter i dotyczą możliwych nieprawidłowości w toku głosowania. Obejmują w szczególności przekazywanie informacji o bieżącej frekwencji oraz podejmowanie na tej podstawie działań zmierzających do mobilizowania kolejnych osób do udziału w referendum – wyjaśnia mecenas Sławomir Barcz. – Sprawa ma szczególne znaczenie wobec przekroczenia ustawowego progu ważności referendum zaledwie o 44 osoby. Tak niewielka różnica wymaga wnikliwego zbadania, czy zarzucane nieprawidłowości wystąpiły oraz czy mogły mieć wpływ na wynik.

Proces trwa. Co zrobi sąd?

Machina sprawiedliwości ruszyła pełną parą. Pierwsza rozprawa już się odbyła, a sąd przesłuchał ponad dwudziestu świadków. Kolejna odsłona tej sądowej batalii została zaplanowana na 27 października 2026 roku.

Jeśli Sąd Okręgowy w Toruniu uzna, że zarzucane działania faktycznie miały miejsce i wypaczyły wynik frekwencyjny, wrześniowe głosowanie zostanie unieważnione. Dla Radzynia Chełmińskiego oznaczałoby to całkowity chaos prawny i polityczny powrót Macieja Górala na fotel burmistrza. Do tego czasu gminą zarządza powołany przez rząd Jacek Wrzos, a mieszkańcy z zapartym tchem czekają na wyrok toruńskiego sądu.